Co to jest kręcz szyjny?
Kręcz szyjny to zaburzenie, w którym dochodzi do nieprawidłowego ustawienia głowy i szyi u niemowlęcia. Najczęściej głowa przechylona jest w jedną stronę, a podbródek skręcony w przeciwną. Występuje zarówno jako wada wrodzona, jak i nabyta. W większości przypadków przy odpowiedniej terapii można osiągnąć poprawę bez trwałych następstw.
Jakie są objawy kręczu szyjnego?
Typowe objawy zauważane przez rodziców:
- Stałe przechylenie głowy na jedną stronę
- Trudność z obracaniem głowy w obu kierunkach
- Dziecko patrzy tylko w jedną stronę
- Asymetria twarzy lub czaszki (np. spłaszczenie jednej strony potylicy)
- Preferowanie jednej strony podczas leżenia, karmienia, noszenia
Wczesne rozpoznanie tych objawów i wizyta u specjalisty pozwalają uniknąć problemów z postawą i napięciem mięśniowym w przyszłości.
Jakie mogą być przyczyny kręczu szyjnego?
Najczęstszą formą jest tzw. kręcz mięśniowy, wynikający ze skrócenia mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego (MOS), który odpowiada za obracanie i pochylanie głowy.
Możliwe przyczyny:
- Ułożenie dziecka w macicy (np. ciasnota, niska ilość wód płodowych)
- Urazy okołoporodowe (np. naciągnięcie mięśni podczas porodu)
- Długotrwałe leżenie w jednej pozycji po urodzeniu
- Wrodzone nieprawidłowości mięśni, kości lub nerwów
W rzadkich przypadkach przyczyną może być uszkodzenie kręgosłupa szyjnego, infekcja lub zaburzenia neurologiczne – dlatego diagnostyka jest zawsze indywidualna.
Jak wygląda rehabilitacja kręczu szyjnego?
Podstawą leczenia kręczu szyjnego u niemowląt jest wczesna i regularna fizjoterapia. Im wcześniej rozpocznie się działania, tym większa szansa na przywrócenie symetrii bez powikłań.
Elementy terapii obejmują:
- Ćwiczenia rozciągające mięsień MOS
- Pozycjonowanie i układanie dziecka w sposób stymulujący osłabioną stronę
- Terapia metodą NDT-Bobath
- Praca z powięzią (np. Zoga Movement w pediatrii)
- Kinesiotaping wspomagający ustawienie głowy
- Edukacja rodziców – zmiana nawyków w noszeniu i karmieniu dziecka
Rola rodziców w terapii
Rodzic odgrywa ogromną rolę w procesie terapii – codzienne działania w domu mają największy wpływ na efekty. Fizjoterapeuta pokazuje, jak odpowiednio nosić, układać i pielęgnować dziecko, aby wspierać symetrię i ruch.
Zalecane jest karmienie dziecka z obu stron, zabawa po stronie nieaktywnej, układanie do snu z odpowiednim ułożeniem główki i częsta zmiana pozycji ciała.
Kiedy zgłosić się do fizjoterapeuty?
Jeśli po 3–4 tygodniu życia widzisz, że dziecko stale układa główkę tylko w jedną stronę, nie obraca jej swobodnie lub ma widoczną asymetrię, warto skonsultować się z fizjoterapeutą dziecięcym.
Nie należy czekać „aż samo przejdzie” – im szybciej rozpoczniemy pracę, tym mniej intensywna i krótsza może być terapia.
Podsumowanie
Kręcz szyjny u niemowląt to częsty, ale zazwyczaj dobrze rokujący problem, o ile zostanie wcześnie rozpoznany i odpowiednio leczony. Fizjoterapia oparta na delikatnej pracy, edukacji rodzica i codziennym wspieraniu symetrii może znacząco poprawić ustawienie głowy oraz ogólny rozwój dziecka.
Jeśli jesteś z Mikołowa, Katowic lub okolic i niepokoi Cię ustawienie główki u Twojego dziecka – zapraszamy do kontaktu. W Fizjo z Pasją oferujemy profesjonalną pomoc i indywidualne podejście do każdego malucha.
