Szybka odpowiedź: Najczęstszą przyczyną bólu pięty jest przeciążenie rozcięgna podeszwowego. Typowy objaw to ostry ból przy pierwszych krokach rano. Ostroga piętowa widoczna na RTG często jest skutkiem przeciążenia, a nie przyczyną bólu, i występuje też u osób bez dolegliwości. Najlepiej działa program obciążania łydki i stopy połączony z czasową zmianą aktywności. Ból z tyłu pięty częściej dotyczy ścięgna Achillesa.
Spis treści
- Gdzie boli, to ma znaczenie
- Ostroga piętowa: przyczyna czy skutek?
- Co pomaga najbardziej
- Ćwiczenia na start
- Ile trwa leczenie
- Kiedy do lekarza
- Przykład z gabinetu
- Najczęstsze pytania pacjentów
- Podsumowanie
Gdzie boli, to ma znaczenie
- Spód pięty: rozcięgno podeszwowe, ból najsilniejszy rano i po dłuższym siedzeniu, maleje po rozchodzeniu, wraca po długim staniu,
- Tył pięty lub nad piętą: ścięgno Achillesa, ból przy wchodzeniu po schodach, bieganiu, podskokach, czasem sztywność rano.
Ostroga piętowa: przyczyna czy skutek?
Ostroga to narośl kostna w miejscu przyczepu tkanek do kości piętowej. Wiele osób ma ostrogę na zdjęciu i nie ma żadnego bólu. Dlatego sam wynik RTG nie przesądza o leczeniu. Leczymy przeciążone tkanki, a nie obraz na zdjęciu.
Co pomaga najbardziej
- ćwiczenia wzmacniające łydkę i mięśnie stopy z rosnącym obciążeniem,
- czasowe zmniejszenie długiego stania, biegania i chodzenia boso po twardym podłożu,
- wygodne obuwie z amortyzacją pod piętą,
- wkładki jako wsparcie na czas leczenia,
- fala uderzeniowa przy dolegliwościach trwających długo.
Obuwie i wkładki pomagają, ale same nie wyleczą przeciążenia. Kluczem jest odbudowanie tolerancji tkanek na obciążenie.
Ćwiczenia na start
- Wspięcia na palce z ręcznikiem pod palcami: na stopniu, 3 sekundy w górę, 2 sekundy pauzy, 3 sekundy w dół, 3 serie po 8 do 12, co drugi dzień,
- Rozciąganie rozcięgna: rano przed wstaniem przyciągnij palce stopy do siebie na 30 sekund, 3 razy,
- Wspięcia na palce obunóż przy bólu Achillesa, z powolnym opuszczaniem, 3 serie po 15.
Ile trwa leczenie
Poprawa przychodzi stopniowo. Wyraźną różnicę zwykle widać po 6 do 12 tygodniach regularnych ćwiczeń. U części osób z długotrwałym bólem leczenie trwa dłużej.
Kiedy do lekarza
- ból po urazie lub upadku z wysokości,
- obrzęk, zaczerwienienie i ucieplenie pięty,
- drętwienie stopy,
- nagły ból z tyłu pięty z uczuciem „uderzenia” podczas sportu (podejrzenie zerwania Achillesa).
Przykład z gabinetu
Pacjentka, 45 lat, dużo spaceruje. Od kilku miesięcy bolała ją pięta przy pierwszych krokach rano, RTG pokazało ostrogę. Wprowadziliśmy program wspięć na palce z narastającym obciążeniem, zmieniliśmy obuwie i czasowo skróciliśmy spacery. Po około 6 tygodniach poranny ból był już niewielki, a spacery wróciły do dawnej długości.
Opis przypadku jest uproszczony i nie zawiera danych pozwalających zidentyfikować pacjenta.
Najczęstsze pytania pacjentów
Czy rolować stopę na piłeczce?
Rolowanie może chwilowo zmniejszyć ból i jest dobrym dodatkiem. Nie zastąpi jednak ćwiczeń wzmacniających.
Czy zastrzyk sterydowy pomoże?
Może szybko zmniejszyć ból, ale efekt bywa krótkotrwały, a zastrzyki niosą ryzyko osłabienia tkanek. Zwykle zaczyna się od ćwiczeń.
Czy trzeba usunąć ostrogę?
Prawie nigdy. Ostroga zwykle nie jest przyczyną bólu, a leczenie zachowawcze pomaga większości pacjentów.
Podsumowanie
Ból pięty to najczęściej przeciążenie rozcięgna podeszwowego lub ścięgna Achillesa. Ostroga na zdjęciu nie musi być winowajcą. Ćwiczenia z rosnącym obciążeniem, rozsądna zmiana aktywności i dobre obuwie pomagają większości osób. Zobacz też: rehabilitacja ortopedyczna.
Boli Cię pięta przy pierwszych krokach? Umów wizytę w Mikołowie, przygotujemy plan leczenia bólu pięty.
Zarezerwuj wizytę albo zadzwoń: 784 525 048. Fizjo z Pasją, ul. Krawczyka 1, Mikołów.
O autorze
Artykuł przygotował zespół fizjoterapeutów Fizjo z Pasją w Mikołowie, na podstawie codziennej pracy z pacjentami ortopedycznymi i sportowcami.
Źródła
- Koc T.A. i wsp. Heel Pain: Plantar Fasciitis: Revision 2023. Clinical Practice Guidelines. Journal of Orthopaedic & Sports Physical Therapy, 2023.
- Rathleff M.S. i wsp. High-load strength training improves outcome in patients with plantar fasciitis: A randomized controlled trial with 12-month follow-up. Scandinavian Journal of Medicine & Science in Sports, 2015.
- Silbernagel K.G. i wsp. Achilles Pain, Stiffness, and Muscle Power Deficits: Midportion Achilles Tendinopathy Revision 2018. Journal of Orthopaedic & Sports Physical Therapy, 2018.
Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej ani fizjoterapeutycznej. Przy ostrych, narastających lub niepokojących objawach skonsultuj się ze specjalistą.
